ગાંધીનગરના રૂપાલમાં વરદાયિની માતાની પલ્લી: નોમની રાત્રે વહેશે હજારો મણ શુદ્ધ ઘીની નદીઓ

<p><strong>Rupal Palli Mela Gandhinagar:</strong> ગુજરાતની સંસ્કૃતિ અને લોકમેળાઓ હંમેશા આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યા છે. તેમાં પણ ગાંધીનગર જિલ્લાના રૂપાલ ગામે આવેલું વરદાયિની માતાનું પૌરાણિક મંદિર ભક્તો માટે આસ્થાનું મોટું ધામ છે. દર વર્ષે આસો નવરાત્રિની નોમના દિવસે અહીં એક ભવ્ય 'પલ્લી મેળો' યોજાય છે.</p> <p>આ પલ્લી મેળામાં ગુજરાતભરમાંથી જ નહીં, પરંતુ દેશ-વિદેશથી લાખોની સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડે છે. માતા વરદાયિનીના આશીર્વાદ મેળવવા અને પલ્લીના દર્શન કરવા માટે લોકોમાં અનેરો ઉત્સાહ જોવા મળે છે. નોમની આ કાળી રાત્રે આખું ગામ ભક્તિના રંગે રંગાઈ જાય છે.</p> <p>શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની માનતા પૂરી કરવા અને માતાજીના આશીર્વાદ લેવા અગાઉથી જ ઘીના ડબ્બાઓ લઈને પહોંચી જાય છે. આ મેળો આસ્થા અને શ્રદ્ધાનો એક એવો અનોખો સંગમ છે, જેને જોવા માટે લોકો આખું વર્ષ રાહ જુએ છે.</p> <p><strong>મધ્યરાત્રિએ પ્રસ્થાન અને 27 ચોકમાં ભ્રમણ</strong></p> <p>વર્ષો જૂની પરંપરા મુજબ, આસો સુદ નોમની રાત્રે રૂપાલ ગામમાં માતાજીની પલ્લી (રથ)નું ભવ્ય ભ્રમણ થાય છે. રાત્રે 12 વાગ્યા પછી વાજતે-ગાજતે પલ્લીનું પ્રસ્થાન કરાવવામાં આવે છે. પલ્લી નીકળે ત્યારે "જય વરદાયિની માતા" ના ગગનભેદી નારાથી સમગ્ર વાતાવરણ ગુંજી ઊઠે છે.</p> <p>આ પલ્લી ગામના કુલ 27 જેટલા મુખ્ય ચોકમાંથી પસાર થાય છે. પલ્લી જ્યાંથી પણ પસાર થાય છે, ત્યાં ભક્તો દ્વારા તેની ઉપર હજારો મણ શુદ્ધ ઘીનો અભિષેક કરવામાં આવે છે. ઘીના અભિષેકના કારણે રસ્તાઓ પર ઘીની નદીઓ વહેતી હોય તેવા અદ્ભુત દ્રશ્યો સર્જાય છે.</p> <p>વહેલી સવાર સુધી આ પલ્લી આખા ગામમાં ફરે છે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આખી રાત જાગીને પલ્લીની સાથે સાથે ચાલે છે અને માતાજીની આરાધના કરે છે. સવારે સૂર્યોદય થતા પહેલા આ પલ્લી ફરીથી માતા વરદાયિનીના નિજ મંદિરે પરત ફરે છે અને મેળો પૂર્ણ થાય છે.</p> <p><strong>પાંડવો અને મહાભારત કાળ સાથે જોડાયેલી છે કથા</strong></p> <p>રૂપાલની આ પલ્લી પ્રથાનો ઇતિહાસ છેક મહાભારત કાળ સાથે જોડાયેલો હોવાનું મનાય છે. લોકવાયકા મુજબ, પાંડવો જ્યારે તેમના ગુપ્તવાસના સમયગાળામાં હતા, ત્યારે તેમણે આ રૂપાલ ગામમાં ગુપ્ત રોકાણ કર્યું હતું. તે સમયે તેમણે અહીં આવેલા પવિત્ર વરખડીના ઝાડ પર પોતાના શસ્ત્રો સંતાડ્યા હતા.</p> <p>અહીં રોકાણ દરમિયાન પાંડવોએ માતા વરદાયિનીની કઠોર આરાધના કરી હતી. માતાજીએ પ્રસન્ન થઈને તેમને યુદ્ધમાં 'વિજયી ભવ' (તમારો વિજય થાઓ) ના આશીર્વાદ આપ્યા હતા. કૌરવો સામેના યુદ્ધમાં ઐતિહાસિક વિજય મેળવ્યા બાદ પાંડવો ફરીથી રૂપાલ આવ્યા હતા.</p> <p>ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પવિત્ર હાજરીમાં પાંડવોએ સોનાની પલ્લી બનાવી હતી. આ પલ્લીને તેમણે આસપાસના વિસ્તારોમાં ફેરવી હતી અને સાથે પંચબલી યજ્ઞ પણ કર્યો હતો. એવી માન્યતા છે કે ત્યારથી લઈને આજ દિન સુધી આ રૂપાલ ગામમાં પલ્લી કાઢવાની પરંપરા અકબંધ ચાલી આવે છે.</p> <p><strong>સામાજિક સમરસતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ</strong></p> <p>માતાજીની આ પલ્લી બનાવવા માટે ખાસ પ્રકારના વૃક્ષના લાકડાનો ઉપયોગ થાય છે. પવિત્ર ખેજડી એટલે કે સમી (વરખડી) ના ઝાડના લાકડામાંથી આ રથ તૈયાર કરવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે ગામના સુથાર પરિવારો દ્વારા પૂરા વિધિવિધાન અને ભક્તિભાવથી આ પલ્લીનું નિર્માણ થાય છે.</p> <p>ત્યારબાદ આ પલ્લીને સુંદર ફૂલો અને આકર્ષક શણગારથી સજાવવામાં આવે છે. પલ્લીના નિર્માણથી લઈને તેના રાત્રિ પ્રસ્થાન સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ગામના તમામ વર્ગો અને સમાજના લોકો જોડાય છે. આ મેળામાં કોઈ ઉંચ-નીચના ભેદભાવ હોતા નથી.</p> <p>દરેક જ્ઞાતિના લોકોને પલ્લીની પૂજા અને વ્યવસ્થામાં ચોક્કસ જવાબદારીઓ સોંપેલી હોય છે. આ રીતે, રૂપાલનો આ પલ્લી મેળો માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનું જ પ્રતીક નથી, પરંતુ આજના સમયમાં સામાજિક સમરસતા અને ભાઈચારાનું એક અત્યંત સુંદર દ્રષ્ટાંત પૂરું પાડે છે.</p> <p><iframe title="ABP Asmita | Gujarat Weather Update | Headlines Today | Gujarat Politics | Gujarat Breaking News" src="https://www.youtube.com/embed/dLKYujgl3Dw" width="1335" height="751" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen"></iframe></p>